Szanowni Państwo!

W imieniu Forum Media Polska – nowego wydawcy publikacji Raabe – miło nam poinformować, iż od 1 listopada 2014 r. nastąpiło połączenie dwóch największych serwisów poświęconych zarządzaniu placówką oświatową nadzorpedagogiczny.pl oraz dyrektorium.pl. Jesteśmy przekonani, że dzięki tej zmianie portal będzie dla Państwa jeszcze większą pomocą w zarządzaniu oraz organizacji działalności wychowawczej i dydaktycznej w szkole.

Za 30 sekund zostaniecie Państwo przekierowani na portal www.nadzor-pedagogiczny.pl.

W razie jakichkolwiek pytań prosimy o kontakt z Biurem Obsługi Klienta pod numerem telefonu (61) 66 55 810.

Poziom kształcenia:
  • Podstawowy
  • Gimnazjalny

Alarmujące wyniki badań – polska szkoła nie potrafi uczyć języków obcych

ikona facebooka

Szkoły podstawowe i gimnazja nie stwarzają odpowiednich warunków do nauki języków obcych – grupy są zbyt liczne, a głównym celem nauczycieli jest przygotowanie uczniów do egzaminu. Uczniowie rozwiązują więc testy i ćwiczenia, traktując z powagą starą zasadę, że na lekcjach nie wolno rozmawiać... nawet jeśli są to lekcje języka obcego. Trudno się temu dziwić, skoro sami lingwiści nie inicjują konwersacji, a jeśli już coś powiedzą, to po polsku. W 2011 r. umiejętności językowe polskich gimnazjalistów okazały się najniższe w Europie. Dziś Instytut Badań Edukacyjnych ogłasza, że ponad połowa gimnazjalistów kończy szkołę bez znajomości języka obcego na wymaganym poziomie A2. W kwietniu 2015 r. po raz pierwszy zostaną sprawdzone kompetencje językowe szóstoklasistów – Minister Edukacji już obawia się o wyniki, szczególnie dzieci ze szkół wiejskich. Jak zajęcia z języka obcego oceniają uczniowie, a jak nauczyciele? Kto jest winny niskim notom w międzynarodowych rankingach? Co dotąd zrobiło MEN, by tę sytuację poprawić?

Dzieci z wiejskich szkół nie znają języków obcych

Wyniki pilotażowych sprawdzianów prowadzonych w latach 2010-2012 ujawniły dużą dysproporcję w znajomości języka obcego między uczniami miast i wsi. Potwierdzają to także rezultaty z egzaminów gimnazjalnych (np. średnia wyników tegorocznego egzaminu z języka angielskiego uczniów ze wsi wyniosła 38 punktów, uczniów z miast powyżej 100 tys. mieszkańców – 55 punktów).

Dlaczego dzieci mieszkające na wsi radzą sobie gorzej niż ich rówieśnicy z miast? Na podstawie analizy badań fundacji Europejski Fundusz Rozwoju Wsi Polskiej (EFRWP) można podać kilka przyczyn takiej sytuacji, m.in.: brak kontaktu z żywym językiem, trudny dostęp do zajęć dodatkowych, brak środków na materiały dydaktyczne, niezaangażowanie ze strony rodziców czy poczucie braku perspektyw, jakie towarzyszy uczniom.

Korepetycje gwarantują lepszy wynik na teście językowym

Tymczasem w tym roku szkolnym po raz pierwszy szóstoklasiści będą obowiązkowo zdawać sprawdzian z wybranego języka obcego. Nawet MEN nie liczy już na dobre wyniki, szczególnie dzieci z wiejskich szkół. Na wsi o korepetycje trudno, nie stać też na nie rodziców, a jak dowodzą badania EFRWP, udział gimnazjalistów w dodatkowych zajęciach z języka obcego procentuje – i to dosłownie. Na poziomie podstawowym testu uczniowie dokształcający się poza placówką uzyskali wynik wyższy o prawie 7,5 punktu.

Instytut Badań Edukacyjnych (IBE) podał, że aż 20% absolwentów podstawówek ma złe doświadczenia związane z nauką języków obcych. To stanowisko nie zmienia się po rozpoczęciu nauki w gimnazjum. Przekłada się to także na wyniki egzaminów. Dlaczego znajomość języków obcych nie jest mocną stroną polskich uczniów?

Umiejętności językowe polskich gimnazjalistów najniższe w Europie

Europejskie Badania Kompetencji Językowych ESCL prowadzone w 2011 r. wykazały, że polscy gimnazjaliści mają najniższe umiejętności językowe spośród uczniów w całej Europie. W raporcie stwierdzono, że ponad połowa gimnazjalistów (58%) nie zna języka obcego na poziomie A2, a poziom 24% z nich oceniono na A1 – warto przy tym zaznaczyć, iż sama podstawa programowa zakłada, że absolwent gimnazjum powinien znać język obcy na poziomie A2, a jeśli kontynuował naukę języka uczonego w podstawówce – na poziomie A2+.

Wyniki były niepokojące, więc IBE postanowiło bliżej przyjrzeć się temu problemowi. W latach 2012-2014 blisko 5 tys. uczniów uczących się języka angielskiego według nowej podstawy programowej oraz 480 nauczycieli wzięło udział w projekcie badawczym zorganizowanym przez IBE – „Badanie uczenia się i nauczania języków obcych w gimnazjum”. Wstępne wyniki nie są dobre. Całościowy raport poznamy dopiero w przyszłym roku, jednak już dziś można wskazać niektóre przyczyny takiego stanu rzeczy.

Nauczyciele nie uczą, tylko przygotowują do egzaminu

W raporcie można przeczytać np., że większość anglistów planuje zajęcia i wybiera materiały dydaktyczne, kierując się egzaminem, który uczniowie muszą zdać. Dla 80% anglistów priorytetem w pracy nauczycielskiej jest przygotowanie gimnazjalistów do egzaminu. Tymczasem egzamin gimnazjalny nie sprawdza umiejętności tworzenia wypowiedzi ustnych oraz redagowania językowego.

Zajęcia nie są urozmaicane

Lekcje języka obcego prowadzone są w sposób rutynowy i sprowadzają się do wykonywania pisemnych ćwiczeń. Tylko co drugi anglista zadeklarował, że wykorzystuje na lekcjach pracę w małych grupach. Uczniowie natomiast pozytywnie oceniają ogólne nastawienie nauczycieli – to, że są pomocni, przyjaźni oraz zaangażowani w prowadzenie zajęć. Większość uważa również, że poziom grupy, tempo omawiania materiału i podręcznik odpowiadają ich znajomości języka.

W obcym języku nie mówią na lekcjach... nawet nauczyciele

W ramach prowadzonego badania zlecono gimnazjalistom wypełnienie ankiety. Wynika z niej m.in., że nauka języka obcego kojarzy się uczniom z wykonywaniem ćwiczeń, koniecznością czytania tekstu na ocenę oraz powtarzaniem słownictwa. A co z mówieniem?

Mniej niż 10% gimnazjalistów wskazało na to, że jednym z punktów zajęć jest kształtowanie umiejętności mówienia czy pisania. Aż 27% uczniów przyznało, że lingwista mówi podczas zajęć po polsku. A dwie trzecie ankietowanych stwierdziły, że nauczyciel często nawet nie stwarza możliwości, by mówić w obcym języku. Nie dziwi więc, że tylko 45% uczniów uznało, że ich umiejętności komunikacji werbalnej nie są regularnie oceniane.

Szkoły nie biorą udziału w międzynarodowych projektach

Jedynie nieliczne szkoły starają się zapewnić wsparcie uczniom uzdolnionym. W ostatnich latach np. tylko co szóste gimnazjum włączyło swoja placówkę do międzynarodowego projektu edukacyjnego.

Lingwiści w szkołach państwowych mają niskie kwalifikacje

Niektórzy winnych szukają wśród nauczycieli. Większość szkół nie weryfikuje w żaden sposób umiejętności nauczycieli języków obcych. Utrzymuje się przekonanie, że filolodzy obcy o wysokich kwalifikacjach znajdują zatrudnienie w szkołach niepublicznych lub szkołach językowych czy innych przedsiębiorstwach.

Jak zwykle przyczyną są pieniądze

Dyrektorzy gimnazjów są zdania, że to finanse są przeszkodą w poprawie nauki języków obcych, nie pozwalają np.: nabywać nowoczesnych materiałów dydaktycznych, inwestować w nowe technologie, współfinansować wyjazdów zagranicznych, a nawet zwiększać wymiaru godzin nauczania języków obcych.

Co może być szansą na poprawę?

Od 2013 r. Ośrodek Rozwoju Edukacji prowadzi program podnoszenia jakości nauczania języków obcych w szkołach podstawowych i gimnazjach na obszarach defaworyzowanych. Projekt jest skierowany głównie do nauczycieli – ma im pomóc w prowadzeniu zajęć w sposób ciekawy i efektywny. Poza tym wymierne korzyści przyniesie na pewno stopniowe wprowadzanie obowiązku nauki języka obcego w przedszkolach.

Z kolei była minister edukacji, Katarzyna Hall, uważa, że do zmiany na lepsze mogą przyczynić się – paradoksalnie – złe wyniki sprawdzianu z języka obcego.

Jak tłumaczy, być może samorządy zaczną wymagać od dyrektorów, by zatrudniali w swoich placówkach dobrych i sprawdzonych specjalistów. Niezależnie od wyników kwietniowego sprawdzianu – liczba punktów, którą uczeń uzyska na teście, może posłużyć przy podziale na grupy zaawansowania w gimnazjum.

Opracowała Marlena Bonisławska

Źródło: Instytut Badań Edukacyjnych, Serwis Samorządowy PAP, Rzeczpospolita, Dziennik Gazeta Prawna

Czytaj również:

O nas

Dewizą od początków istnienia Forum Media Polska Sp. z o.o. na polskim rynku jest hasło „Wiedza na usługach rynku”. Zgodnie z nią staramy się na bieżąco informować naszych klientów o zmianach zachodzących w życiu gospodarczym, przepisach prawa, obowiązkach...Czytaj więcej..

Poznaj Dyrektorium.pl

Dyrektorium.pl to portal dla dyrektorów szkół pozwalający na efektywną organizację pracy szkoły poprzez system zadań, modułów oraz uporządkowanej wiedzy. Dyrektorium jest w pełni personalizowane, dzięki czemu można dostosować informacje, funkcjonalności oraz wygląd do własnych potrzeb, wynikających np. ze specyfiki szkoły...
Czytaj więcej..

Nasi autorzy

Autorami są specjaliści z zakresu prawa oświatowego, pracownicy organów prowadzących i kontroli, mający na co dzień styczność z problemami dyrektorów, a także sami dyrektorzy (wieloletni praktycy, cieszący się szacunkiem w środowisku)...Czytaj więcej..

Kontakt

Forum Media Polska Sp. z o.o.
ul. Polska 13
60-595 Poznań

Dział Obsługi Klienta jest do dyspozycji klientów 5 dni w tygodniu:
od pon. do piątku, w godz.8.00–16.00

tel: 61 66 55 810
faks: 61 66 55 888
mail: formularz kontaktu »

Używamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.

Więcej informacji w naszej polityce prywatności znajdziesz tutaj.

Dyrektorium.pl
Platforma Zarządzania Szkołą
Regulamin serwisu